Veel darters hebben vroeg of laat te maken met darteritus. Voorheen ging gooien vanzelf, maar plots ontstaat er spanning, twijfel of een blokkade tijdens het gooien. Hoe ontstaat darteritus eigenlijk? Is het een mentaal probleem, of een technisch probleem, of iets anders? In dit artikel bespreken we de meest voorkomende oorzaken van darteritus.
Is er één duidelijke oorzaak van darteritus?
Het antwoord is: nee.
Darteritus ontstaat zelden door één enkele oorzaak. Er zijn meerdere factoren die elkaar kunnen versterken en darteritus kunnen veroorzaken. Het begint vaak klein met wat onzekerheid. Vervolgens kan dit groeien en een groter probleem veroorzaken.
De oorzaak van darteritus kan zich hier bevinden:
- Techniek
- Mentale factoren
- Gewoontes
- Omstandigheden
In het restant van dit artikel kijken we naar specifieke oorzaken van darteritus.
1. Toenemende prestatiedruk
Een veelvoorkomende oorzaak van darteritus is prestatiedruk. Veel spelers focussen vooral op resultaat en minder op het proces. Gedachten over resultaat hebben plots de overhand. Hierdoor neemt de spanning toe en kan een worp opeens niet meer soepel gegooid worden.
Voorbeelden van gedachten waardoor de druk kan toenemen:
- “Ik moet deze dubbel raken.”
- “Ik mag deze leg niet weggeven.”
- “Iedereen kijkt naar mij.”
Deze verhoogde spanning kan de natuurlijke beweging verstoren en leiden tot twijfel tijdens het gooien.
2. Overmatig nadenken over techniek
Veel darters proberen zichzelf te verbeteren door hun techniek aan te passen. Dat is op zichzelf niet verkeerd, maar soms ontstaat er een probleem wanneer spelers te veel controle proberen uit te oefenen op een beweging die eigenlijk automatisch zou moeten verlopen.
Voorbeelden hiervan zijn:
- Een nieuwe grip aanleren
- De houding aanpassen
- De release bewust veranderen
- De worp constant analyseren
Er is een dunne grens tussen nuttig en niet-nuttig. Het is nuttig om bewust je spel te verbeteren door je met je materiaal en techniek aan de slag te gaan. Aan de ander kant is het niet nuttig om hier overmatig over na te denken en er constant mee bezig te zijn waardoor je worp niet meer natuurlijk aanvoelt. Dit kan spanning en blokkades veroorzaken die kunnen leiden tot darteritus.
3. Angst om fouten te maken
Darteritus ontstaat vaak niet doordat iemand een fout maakt, maar doordat iemand juist bang wordt om een fout te maken. Er komt wat angst in het spel.
Veel spelers herkennen gedachten zoals:
- “Als ik nu mis, verlies ik de wedstrijd.”
- “Ik wil niet afgaan voor mijn teamgenoten.”
- “Ik hoop dat ik deze pijl goed loslaat.”
De focus verschuift van uitvoeren naar controleren. Juist dat controlegedrag kan de natuurlijke worp verstoren.
4. Een negatieve ervaring of slechte periode
Soms kunnen darteritusklachten ontstaan na een specifieke gebeurtenis.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Een belangrijke wedstrijd waarin veel werd gemist
- Een periode met tegenvallende resultaten
- Kritiek van teamgenoten of tegenstanders
- Een verlies van vertrouwen in de eigen techniek
Niet iedere speler ontwikkelt hierdoor darteritus. Voor sommige darters vormt dit echter het startpunt van een negatieve spiraal.
5. Verlies van vertrouwen
Zelfvertrouwen speelt een grote rol in sportprestaties. Zo ook in het darten.
Wanneer een speler enkele keren wat minder presteert en problemen ervaart met zijn worp, kan het vertrouwen afnemen. Vervolgens geeft die persoon onbewust extra aandacht aan de beweging, waardoor de kans op nieuwe problemen juist groter wordt.
Dit kan leiden tot een vicieuze cirkel:
- Een mindere worp
- Twijfel
- Meer controle
- Meer spanning
- Nog minder vertrouwen
Hoe langer dit patroon aanhoudt, hoe moeilijker het vaak wordt om eruit te stappen.
6. Perfectionisme
Veel fanatieke darters stellen hoge eisen aan zichzelf. Ze willen constant presteren. Dat kan een kracht zijn, maar ook een valkuil.
Wat we vaak zien, is dat perfectionistische spelers vaak moeite hebben om fouten te accepteren. Iedere gemiste dubbel of slechte beurt wordt uitgebreid en overmatig geanalyseerd.
Er kan dan een constante zoektocht naar de perfecte worp zijn. In plaats van vrij te spelen, wordt iedere pijl er een met veel druk erop.
7. Veranderingen in niveau of ambitie
Darteritus zien we regelmatig ontstaan bij spelers die een volgende stap willen zetten. Bijvoorbeeld wanneer iemand:
- Voor het eerst competitie gaat spelen
- Hogere doelen stelt zoals een bepaald gemiddelde
- Meer gaat trainen
- Serieuzer met de sport bezig raakt
De verwachtingen nemen toe en daarmee neemt soms ook de druk die spelers zichzelf opleggen toe. Ironisch genoeg ontstaan klachten vaak juist bij spelers die gemotiveerd zijn om beter te worden.
8. Lichamelijke klachten of blessures
In sommige gevallen liggen lichamelijke klachten of blessures ten grondslag aan darteritus. Denk aan een schouder- of armblessure waardoor iemand geforceerd gaat gooien. Het lichaam gaat in zulke gevallen vaak ook compenseren. De persoon gooit niet meer natuurlijk en mentale frustraties krijgen de overhand, waardoor darteritus zich verder kan ontwikkelen.
Hulp bij darteritus
Herken jij jezelf in de klachten die in dit artikel worden beschreven? Dan kan het waardevol zijn om samen te onderzoeken welke factoren een rol spelen in jouw situatie.
Bij Darts Coaching begeleiden we spelers die worstelen met darteritus door te kijken naar zowel de technische als mentale kant van het probleem.
Veelgestelde vragen
Ontstaat darteritus altijd door spanning?
Nee. Spanning speelt vaak een rol, maar is meestal niet de enige oorzaak. Technische veranderingen, onzekerheid en verlies van zelfvertrouwen kunnen eveneens bijdragen.
Kan een technische aanpassing darteritus veroorzaken?
Dat kan. Wanneer een speler een natuurlijke beweging te veel gaat controleren of veranderen, kan dit invloed hebben op de natuurlijke uitvoering van de worp en kan deze geforceerd aanvoelen.
Kunnen beginners ook darteritus krijgen?
Ja. Hoewel het vaker voorkomt bij ervaren spelers die veel spelen en beter willen worden, kunnen ook beginnende darters klachten ontwikkelen.
Is herstel mogelijk?
Veel spelers ervaren verbetering wanneer zij inzicht krijgen in de oorzaken van hun klachten en gericht aan de slag gaan met begeleiding, training en vertrouwen. Het is in de praktijk lastig om zonder enige vorm van hulp van darteritus af te komen.